خرید ویندوز ۱۱: مقایسه کامل همه نسخه‌ها و راهنمای انتخاب

نسخه پایه، گونه رسانه‌ای، زبان محدود و حالت S یک مفهوم نیستند. برای جزئیات امکانات، حقوق مجوز و مسیر نصب، راهنمای همان نام دقیق را بخوانید. نسخه‌های OEM، سازمانی و ابری الزاماً کلید قابل خرید برای رایانه شخصی نیستند.

ویندوز ۱۱ فقط دو نسخه Home و Pro نیست. نسخه‌های پایه، گونه‌های رسانه‌ای و زبان‌محدود، حالت S و محصولات تخصصی مسیرهای عرضه متفاوتی دارند. در این صفحه، همه نسخه‌ها را با زبان ساده مقایسه می‌کنیم تا پیش از خرید دقیقاً بدانید به کدام نسخه نیاز دارید و بابت امکاناتی که هرگز استفاده نمی‌کنید هزینه ندهید.

مرحله اول، بررسی وضعیت فعلی: Edition و وضعیت فعال‌سازی را در Settings › System ببینید. اگر دستگاه مجوز دیجیتال معتبر دارد، شاید فقط نصب مجدد یا ارتقا لازم باشد، نه خرید کامل.

مرحله دوم، فهرست نیازهای واقعی: رمزگذاری کامل، ماشین مجازی، میزبان Remote Desktop، عضویت در دامنه یا Intune. اگر هیچ‌کدام لازم نیست، Home کافی است؛ اگر یکی لازم است، Pro. Enterprise و Education فقط از مسیر سازمانی یا آموزشی منطقی‌اند.

مرحله سوم، کانال مجوز: برای کاربر فردی که ممکن است سیستم را عوض کند، Retail؛ برای دستگاه ثابت، OEM همراه دستگاه. کانال را پیش از پرداخت بپرسید و مدرک خرید را نگه دارید.

اگر وقت خواندن همه توضیحات را ندارید، این جدول در چند ثانیه شما را به نسخه درست می‌رساند.

Home نسخه‌ای است که روی اکثر لپ‌تاپ‌های آماده نصب شده و برای بسیاری از نیازهای خانگی کافی است. تمام تجربه ظاهری ویندوز ۱۱ — منوی استارت جدید، Snap Layouts، ویجت‌ها، Microsoft Store و امنیت Defender — در این نسخه وجود دارد.

محدودیت‌های اصلی آن نبود مدیریت کامل BitLocker، Hyper-V، Remote Desktop به‌عنوان میزبان، Group Policy و عضویت در دامنه است. همچنین حداکثر ۱۲۸ گیگابایت رم و یک پردازنده فیزیکی را پشتیبانی می‌کند که برای هر سیستم خانگی بیش از کافی است. برای گیمینگ هیچ محدودیتی نسبت به Pro ندارد.

Pro همان Home است به‌علاوه یک لایه ابزار حرفه‌ای. BitLocker از اطلاعات شما در برابر سرقت فیزیکی دستگاه محافظت می‌کند، Hyper-V و Windows Sandbox امکان اجرای ایزوله سیستم‌عامل‌ها و فایل‌های مشکوک را می‌دهند، Remote Desktop اجازه اتصال از راه دور به سیستم شما را می‌دهد و Group Policy کنترل دقیق تنظیمات را در اختیار می‌گذارد.

سقف سخت‌افزاری آن هم بالاتر است: تا ۲ ترابایت رم و ۲ پردازنده فیزیکی. برای فریلنسرها، برنامه‌نویسان، مدیران شبکه و کسب‌وکارهای کوچک، Pro نقطه تعادل قیمت و امکانات است.

Pro for Workstations برای سخت‌افزار سرورگونه ساخته شده: سیستم فایل ReFS با ترمیم خودکار داده، حافظه ماندگار NVDIMM، انتقال فایل با SMB Direct و پشتیبانی از ۴ پردازنده و ۶ ترابایت رم. اگر ایستگاه کاری چند هزار دلاری دارید، این نسخه اجازه می‌دهد از تمام ظرفیت آن استفاده کنید.

Enterprise کامل‌ترین نسخه از نظر امنیت و مدیریت است: قابلیت‌های امنیتی و مدیریت تجاری، با توجه به انتشار و حقوق قرارداد. Application Guard از 24H2 در دسترس نیست؛ Intune و سرویس‌های دیگر به مجوز مناسب خود نیاز دارند. این نسخه معمولاً از طریق قراردادهای حجمی یا اشتراک Microsoft 365 عرضه می‌شود، نه به‌صورت خرید تکی.

Education تقریباً معادل فنی Enterprise است اما برای مراکز آموزشی قیمت‌گذاری شده و تجربه مصرفی محدودتری دارد. Pro Education بر پایه Pro است و نسخه جداگانه‌ای از Education محسوب می‌شود. هر دو برای دانشگاه‌ها، مدارس و آزمایشگاه‌های رایانه طراحی شده‌اند.

Windows 11 SE فقط پیش‌نصب OEM روی دستگاه‌های آموزشی عرضه شده و برنامه‌های آن تحت مدیریت مدرسه‌اند. 24H2 آخرین انتشار آن است؛ مایکروسافت پایان پشتیبانی و اصلاح امنیتی را اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرده است. برای ناوگان موجود برنامه مهاجرت تنظیم کنید.

IoT Enterprise برای دستگاه‌های تخصصی طراحی شده: کیوسک‌های اطلاع‌رسانی، پایانه‌های فروش، تابلوهای دیجیتال، تجهیزات پزشکی و کنترل‌کننده‌های صنعتی. این نسخه امکان قفل کردن دستگاه روی یک اپلیکیشن مشخص را دارد.

Enterprise LTSC 2024 و IoT Enterprise LTSC 2024 دو محصول مستقل‌اند: اولی پنج سال تا ۹ اکتبر ۲۰۲۹ و دومی ده سال پشتیبانی دارد. LTSC خط مبنای ویژگی بلندمدت همراه اصلاحات کیفیت و امنیت است، نه پایداری تضمین‌شده یا قطع آپدیت. حقوق مجوز، دستگاه تخصصی و سازگاری برنامه‌ها و تجربه Store باید برای هر محصول بررسی شوند.

N بخشی از فناوری رسانه را ندارد و Media Feature Pack رسمی برای آن از Optional features نصب می‌شود. KN در مستندات مسیر ارتقا ذکر شده است، اما عرضه واقعی هر SKU از Windows 11 KN باید جدا تأیید شود؛ از اسناد تاریخی، موجودی فعلی را نتیجه نمی‌گیریم.

Home Single Language و Home Country Specific در اسناد زبان محدودیت افزودن زبان دارند. زبان نمایش با صفحه‌کلید فارسی متفاوت است. S mode هم گونه زبان یا رسانه نیست؛ حالت محدود Home است و خروج از آن برگشت‌ناپذیر است.

این جدول حداقل‌های عمومی Home و Pro را خلاصه می‌کند. برای IoT و دستگاه‌های تخصصی، شرایط همان انتشار و سازنده را جدا بخوانید؛ پیکربندی‌های صنعتی مجوز دور زدن الزامات رایانه مصرفی نیستند.

برخی مسیرها مانند Home به Pro با مجوز مناسب از Activation انجام می‌شوند. برای هر مبدأ و مقصد، مسیر رسمی و شرایط حفظ برنامه‌ها را بررسی کنید. زبان، معماری و گونه N می‌تواند مسیر را تغییر دهد؛ پیش از تغییر، نسخه پشتیبان و کلید بازیابی رمزگذاری را نگه دارید.

مسیر سازمانی یا آموزشی می‌تواند به مجوز پایه و فعال‌سازی اشتراکی نیاز داشته باشد؛ وارد کردن هر کلید نسخه بالاتر تضمین تبدیل نیست. برگشت از Pro به Home معمولاً نصب تمیز می‌خواهد. برای گونه‌های زبان‌محدود، LTSC و multi-session مسیر جدا بررسی شود.

نسخه را با نیاز امروز انتخاب کنید و پیش از ارتقای بعدی، حقوق مجوز، سازگاری و برنامه بازگشت را بررسی کنید؛ زمان انجام به وضعیت دستگاه بستگی دارد.

جدا از نسخه ویندوز، نوع کانال لایسنس هم اهمیت زیادی دارد و بیشتر مشکلاتی که کاربران با کلیدهای ارزان تجربه می‌کنند، از همین‌جا می‌آید. لایسنس Retail انعطاف‌پذیرترین حالت برای کاربر فردی است: پس از توقف استفاده روی دستگاه قبلی قابل انتقال است و می‌توان مجوز دیجیتال آن را به حساب مایکروسافت پیوند داد.

مجوز OEM معمولاً همراه دستگاه و وابسته به همان دستگاه است. تعویض مادربرد ممکن است فعال‌سازی را مختل کند، اما برای تعمیر تحت ضمانت ابتدا مسیر بازیابی سازنده را بررسی کنید؛ تعمیر را با انتقال اختیاری به رایانه دیگر یکی ندانید.

لایسنس Volume (KMS و MAK) برای سازمان‌ها است و باید در زیرساخت همان سازمان فعال شود. داشتن کلید سازمانی خارج از حقوق قرارداد، مجوز استفاده شخصی ایجاد نمی‌کند و ریسک فعال‌سازی و انطباق دارد. ESD هم صرفاً به معنای تحویل دیجیتال کد است و نوع کانال را مشخص نمی‌کند.

ویندوز ۱۱ در سال ۲۰۲۱ معرفی شد و بزرگ‌ترین تغییرش، علاوه بر رابط کاربری تازه، سخت‌گیری در پیش‌نیازهای امنیتی بود. الزام TPM 2.0 و Secure Boot باعث شد بخشی از سیستم‌های قدیمی از فهرست دستگاه‌های پشتیبانی‌شده خارج شوند، اما در عوض سطح امنیت پایه همه دستگاه‌های جدید بالا رفت.

پشتیبانی عمومی Windows 10 پایان یافته، اما دستگاه‌های واجد شرایط ثبت‌شده در ESU می‌توانند در محدوده همان برنامه اصلاح امنیتی دریافت کنند. برای کاربران خانگی این ریسک قابل توجه است و برای سازمان‌ها می‌تواند به مشکلات انطباق قانونی منجر شود. به همین دلیل مهاجرت به ویندوز ۱۱ دیگر یک انتخاب سلیقه‌ای نیست.

نسخه‌های سالانه ویندوز ۱۱ هر بار قابلیت‌های جدیدی اضافه می‌کنند، اما ساختار نسخه‌بندی (Home، Pro، Enterprise و بقیه) ثابت مانده است؛ بنابراین انتخابی که امروز می‌کنید، سال‌ها معتبر خواهد بود.

• خرید Pro در حالی که هیچ‌وقت از BitLocker، Hyper-V یا Remote Desktop استفاده نمی‌کنید.
• ماندن روی Home در حالی که اطلاعات حساس مشتریان روی لپ‌تاپ سیار نگهداری می‌شود.
• خرید کلیدهای سازمانی ارزان برای استفاده خانگی که پس از مدتی مسدود می‌شوند.
• انتخاب N، گونه زبان‌محدود یا S mode بدون آگاهی از محدودیت‌ها.
• انتخاب LTSC برای رایانه عمومی بدون بررسی حقوق مجوز و پشتیبانی برنامه‌ها.

سوال اول: آیا روی این دستگاه اطلاعاتی هست که افشای آن برای شما هزینه دارد؟ اگر بله، وضعیت رمزگذاری را بررسی کنید؛ Device Encryption در Home سازگار هم حفاظت فراهم می‌کند و مدیریت کامل BitLocker در Pro امکانات بیشتری دارد. سوال دوم: آیا این دستگاه بخشی از یک ناوگان سازمانی است که باید متمرکز مدیریت شود؟ اگر بله، مسیر شما Enterprise یا Education است.

سوال سوم: آیا سخت‌افزار شما از سقف نسخه Pro (دو پردازنده و ۲ ترابایت رم) عبور می‌کند یا با فایل‌های بسیار حجیم کار می‌کنید؟ اگر بله، Pro for Workstations انتخاب درست است. اگر پاسخ هر سه سوال منفی بود، Home بهترین گزینه از نظر هزینه و کارایی است.

و در نهایت به یاد داشته باشید که هر مسیر ارتقا باید جدا تأیید شود. شروع با نسخه‌ای که امروز نیاز دارید، تصمیم اشتباهی نیست؛ خرید نسخه‌ای که هرگز از امکاناتش استفاده نمی‌کنید، هست.

مشخصات فنی و شرایط لایسنس ویندوز ۱۱ در مستندات رسمی مایکروسافت قابل بررسی است:

• مشخصات و پیش‌نیازهای رسمی ویندوز ۱۱ — Microsoft
• مقایسه رسمی نسخه‌های ویندوز ۱۱ — Microsoft
• فعال‌سازی ویندوز — پشتیبانی مایکروسافت